Doskonałość tworzy dystans. Większą sympatią cieszą się ludzie popełniający błędy

Popełniać błędy i mylić się jest rzeczą ludzką. Na to właśnie wskazuje efekt potknięcia, tzw. pratfall effect. Ci, którzy nie popełniają błędów, są postrzegani, jako mniej sympatyczni, niż ci, którym od czasu do czasu przydarzy się jakieś potknięcie.

Doskonałość tworzy dystans. Ta teoria została przetestowana przez psychologa Elliota Aronsona. W swoim teście poprosił uczestników o wysłuchanie nagrań osób odpowiadających na quiz. Wybrane nagrania zawierały odgłos przewracającej się filiżanki kawy. Kiedy uczestnicy zostali poproszeni o ocenę quizów pod względem sympatii do osób biorących w nich udział, grupa, która rozlewała kawę, znacznie zyskała w ocenie sympatii.

Efekt potknięcia może zatem służyć jako dobre przypomnienie, że można, a nawet warto być omylnym. Sporadyczne błędy są nie tylko dopuszczalne, ale mogą okazać się korzystne. Dopóki błędy nie są niebezpieczne, a popełnianie ich nie pogarsza reputacji, okazjonalne wypadki mogą się bardzo przydać.

Weźmy za przykład radomską posłankę, Joannę Kluzik – Rostkowską. Polityczka była kiedyś uznawana za jedną z bardziej wpływowych osób na scenie politycznej, nazywaną „Joanną od Kaczyńskiego”. Wielokrotnie była również nominowana do różnych nagród, m.in. do tytułu Polki Roku, przyznawanego przez Wysokie Obcasy. Zajmowała się dziennikarstwem śledczym, była również korespondentką wojenną m.in. w Bośni i Czeczeni.

Wciąż jednak uznawana jest za tę „skromną”, „normalną”, „do której można się porównać”. Nawet śledząc jej słowne wpadki dotyczące Radomia, które czasem ją samą wpędzały w zakłopotanie, sprawiły, że Kluzik – Rostkowska nie jest kamienną polityczką, która nie cofa się o krok, a człowiekiem z krwi i kości, o czym właśnie mówi efekt potknięcia.

Okazuje się bowiem, że nikt nie lubi ideałów, doskonałość tworzy otoczkę nieomylności, trochę oderwaną od ludzkich słabości, sprawiając, że ci, którzy nigdy nie popełniają błędów lub tak są postrzegani, są uznawani za mniej atrakcyjnych i lubianych. Co związane jest z tym, że wiele elementów zachowań innych odnosimy do siebie. Doskonali ludzie sprawiają, że czujemy się mali. Kiedy wyraźnie zawodzą, wydają się bardziej bezbronni, ujmujący i przyjaźni. W rezultacie my sami czujemy się dużo lepiej ze sobą.